Астанада созылмалы шаршауды диагностикалау

Созылмалы шаршау – үнемі қажу және әлсіздік сезімімен сипатталатын жағдай.

Алайда бұл синдром ерекше белгі болып саналмайды және әртүрлі ауруларда байқалуы мүмкін. Медицинада созылмалы шаршау синдромы немесе миалгиялық энцефаломиелит туралы жиі айтылады. Бұл – ағзаның иммундық, жүрек-қантамыр, жүйке, гормондық және басқа жүйелерінің жұмысы бұзылатын, едәуір ауыр созылмалы ауру.

Дегенмен, осы аурумен қатар, қарапайым адамдар созылмалы шаршаудың үнемі жалпы қажуды сезінумен байланысты басқа нұсқасын да біледі.

Бұл жағдайдың толыққанды анықтамасы болмаса да, АХЖ – 10 жіктемесінде симптомдар кешені бойынша оған едәуір ұқсас «Вирустық аурудан кейінгі шаршау синдромы» деп аталатын синдром бар және сипатталған (ауру коды — G93.3).

үлкен қала тұрғындарында тіркеледі, бұл, шамасы, мегаполис тұрғындарының қарқынды өмір ырғағына және оларға тән тұрақты психоэмоциялық шамадан тыс ширығу сезіміне байланысты.

Бұл синдромның пайда болуы ең жиі

Қауіп тобына кәсіби жауапкершілігі жоғары және зияткерлік деңгейі жоғары білімді адамдар кіреді.

Біз сипаттаған синдромның ең тән ерекшелігі – оның салыстырмалы тұрақтылығы, сондай-ақ симптомдардың кері қайту деңгейінің төмендігі. Ұзақ демалыс, қызмет түрін қысқа мерзімге ауыстыру, үйреншікті міндеттерден уақытша босау тек қысқа әсер береді, содан кейін симптомдар қайта оралады.

Созылмалы шаршаудың пайда болу себептері

Созылмалы шаршау синдромы пайда болуының мынадай белгілері ең жақсы сипатталып, зерттелген:

• Толыққанды демалыссыз және қызмет түрін ауыстырусыз ұзақ денелік әрі психикалық жүктемелермен қатар жүретін жедел өмір ырғағы.
• Қазіргі адамның толыққанды қызмет атқаруына және тіршілік әрекетіне қажетті дәрумендер мен микроэлементтері бар толыққанды тамақтанудың болмауы;
• Адамның ресурстарын, соның ішінде иммундық жүйесін едәуір төмендететін әртүрлі созылмалы аурулардың, әсіресе декомпенсация кезеңінде болуы;
• Қоршаған ортаның қолайсыз жағдайлары — нашар экологиялық ахуал адамның қалыпты өміріне қолайсыз орта қалыптастырады, сондықтан қалалардағы ластану мен шудың жоғары деңгейі синдром жағдайларының көбеюіне әкеледі.

Созылмалы шаршау жеке синдром ретінде

Созылмалы шаршауды дербес синдром ретінде қарастырсақ, оның мынадай белгілерін бөліп көрсетуге болады

• Ашу мен агрессия ұстамаларымен қатар жүретін жоғары қозғыштық, ашушаңдық немесе апатия және адамның оқиғаларға жауап бере алмауы;
• Жұмысқа қабілеттіліктің төмендеуі, зейіннің шашырауы, қарапайым тапсырмаларды орындай алмау және соның салдарынан тұрмыстық әрі кәсіби міндеттерге қызығушылықтың жоғалуы;
• Иммунитеттің төмендеуі, ағзаның вирустарға осалдығы, соның нәтижесінде инфекциялар мен суық тию ауруларының жиілеуі;
• Ұйқысыздық және мазасыз ұйқы, ал ояну қатты шаршау жағдайымен қатар жүреді;
• Себепсіз бас аурулары.

Созылмалы шаршау синдромын диагностикалау

Созылмалы шаршау синдромын диагностикалау – негізгі мәселе, өйткені симптомдар ерекше емес әрі қосымша тексерулер кезінде ажыратуға болатын клиникалық көріністер жоқ. Ақпараттың негізгі көзі көбіне пациенттің өз шағымдары болып табылады.

Бұл бұзылысты анықтауға ең тән белгі: бұрын дені сау адамдарда соңғы алты ай бойы басылмайтын шаршау және жұмысқа қабілеттіліктің төмендеуі (кемінде 50%), сондай-ақ созылмалы шаршауға себеп болуы мүмкін басқа жағдайлар мен аурулардың жоққа шығарылуы.

Онымен қатар басқа да симптомдар тіркелуі мүмкін, атап айтқанда:

• дене қызуының 38°С дейін көтерілуі;
• тамақтың ауыруы, жыбырлауы;
• мойын, желке және қолтық лимфа түйіндерінің және жекелеген бұлшықет топтарының ауыруы;
• жалпы бұлшықет әлсіздігі және буындардың ауыруы, тез шаршау;
• бас ауруы;
• ұйқының бұзылуы;
• естің төмендеуі, ашушаңдықтың артуы, депрессия, сананың шатасуы, зейін қою қиындығы;
• симптомдардың бірнеше сағат немесе күн ішінде дамуы.

Созылмалы шаршау синдромын емдеу

Созылмалы шаршау синдромының терапиясы бар симптомдарды жоюдан және жұмысқа қабілеттілікті жақсартудан тұрады. Сонымен қатар емдеу ең алдымен адамның өмір сүру жағдайлары мен салтын өзгертуге бағытталуы тиіс, өйткені алдымен аурудың негізгі себептерін жою қажет. Бұған психологпен немесе психотерапевтпен жұмыс істеу ең жақсы көмектесе алады.