Есірткіден бас тарту азабы дегеніміз не
Медицина тілінде «ломка» деген жаргондық сөз нашақорлықтағы абстиненттік күйді білдіреді. Ол ауырсыну, құрысу, құсу, іш өту, ұйқысыздық және т.б. қамтитын аса ауыр неврологиялық және соматикалық бұзылыстармен сипатталады. Есірткіден бас тарту азабын басу тек стационарда, арнайы дәрілік заттардың кең ауқымын қолдана отырып жүргізілуі тиіс.
Астанада есірткіден бас тарту азабын басу

Есірткіден бас тарту азабын басу – есірткі қабылдаудан бас тартуға шешім қабылдаған пациенттің жағдайын жеңілдетуге көмектесетін медициналық емшара.
Есірткіден бас тарту азабы соншалықты ауыр күй болғандықтан, нашақорлықтан зардап шегетін көптеген адам осы азапты қайта бастан кешірмеу үшін есірткінің жаңа дозасын табуға кез келген әрекетке дайын болады.
Астанада наркологиялық клиникада есірткіден бас тарту азабын басу – тәулігіне 50 000 теңгеден бастап. Жазылу нөмірі: 8 (708) 425-25-57
Стационарда есірткіден бас тарту азабын басу қалай жүргізіледі
Есірткіден бас тарту азабын басу тек наркологиялық клиника жағдайында жүргізілуі тиіс, бұл емшараны үйде жүргізу мүмкін емес. Ең алдымен, бұл осы күйден шығудың ең қысқа мерзімі 5 күн болуымен байланысты. Басқа жағдайда есірткі қолдану қайта басталады. Стационарда азапты басу мына қағидалармен жүргізіледі:
- Детоксикация (соның ішінде өте жылдам детокс)
- Дәрі-дәрмектік ұйқы
- Есірткіден бас тарту азабының денелік (соматикалық) көріністерін, соның ішінде ауырсыну синдромын басу
- Есірткіге құмарлықтың неврологиялық көріністерін басу
Менталдық денсаулық клиникасында стационарда есірткіден бас тарту азабын басу қанша тұрады
Есірткіден бас тарту азабын басу үшін наркологиялық стационарда болудың ең қысқа ұсынылатын мерзімі – 5 күн.
Стационарда 1 тәулік болу – 75 000 тг бастап
Өте жылдам детокс – 100 000 тг
«Ломка» немесе абстиненттік синдром дегеніміз не
Опиаттарды шамадан тыс қолданғандағы абстиненттік синдромның клиникасын сипаттайтын көптеген зерттеуші белгілер мен компоненттердің көптігіне қарамастан, апиындық абстиненттік синдромның (бұдан әрі ААС) клиникалық көрінісі өзіндік әрі ерекше екенін атап өткен.
Классикалық абстиненттік синдром негізінен психопатологиялық және соматовегетативтік бұзылыстармен, соның ішінде өзіндік аффективтік бұзылыстармен көрінеді.
Есірткіні соңғы қолданудан шамамен 6 – 8 сағат өткен соң пациенттерде психовегетативтік дисфункция белгілері біртіндеп дамиды. Оған біртіндеп күшейетін ішкі жайсыздық, жиі дисфориялық пароксизмдермен қатар жүретін үрей кіреді. Науқастарды жақындап келе жатқан «ломкадан» қорқу билейді. Апиындық абстиненттік синдромның ең ерте белгілеріне мыналар жатады:
- есінеу,
- көзден жас ағу,
- түшкірумен бірге мұрыннан су ағу,
- мұрын мен мұрын-жұтқыншақтың қышуы,
- мұрынның бітелу сезімі,
- ішек перистальтикасының күшеюі (іш өту).
Абстиненттік синдром науқаста алғаш рет пайда болса, ол бұл күйді жиі респираторлық ауру деп қабылдайды, әсіресе абстиненция көріністері осы белгілермен ғана шектелсе (бұл есірткі қолдану мерзімі қысқа және мөлшері салыстырмалы төмен болғанда байқалады). Осы белгілерден бөлек, апиындық абстиненцияның ерте белгілеріне мыналар да жатады:
- қарашықтардың кеңеюі,
- тахикардия,
- тремор,
- «ыстық басу»,
- тәбеттің тамақтан толық бас тартуға дейін төмендеуі,
- темекі түтінінен жиіркену,
- ұйқының бұзылуы,
- шаршау, әлсіздік сезімі.
Ұйқы үстірт, үзік-үзік, жиі оянумен және көбіне «есірткілік» немесе қорқынышты мазмұндағы түрлі түстермен сипатталады. Абстиненттік синдром кешке қарай пайда болса, науқастар түні бойы ұйықтамайды.
Кейін жоғарыда сипатталған көріністерге қалтырау, терінің түршігуі, тершеңдіктің артуы, мойын, аяқ және қол бұлшықеттеріндегі жайсыздық сезімі қосылады.
Дәл осы кезеңде И. Н. Пятницкая (1975) алғаш сипаттаған белгілер: тамақтанудың басында немесе тамақ туралы ойлағанда күшейетін жақаралық буындар мен шайнау бұлшықеттерінің ауыруы пайда болады.
Есірткіден бас тарту азабы қалай көрінеді
Есірткіден бас тартудың екінші тәулігінің соңына қарай барлық белгі күшейіп, екінші тәуліктің соңы – үшінші тәуліктің басында нашақорлар жаргонында абстиненцияны «ломка» деп атауға себеп болған белгілер пайда болады. Науқастарда аяқ-қолдың дистальды бөліктеріндегі ұсақ буындар мен бұлшықеттерде буын-бұлшықет жайсыздығының белгісіз сезімі пайда болады. Шаншу, созылу, бұралу, керілу, майысу, сіресу, діріл, қышу, ұю, бұлшықеттік (миофасциалдық) бұзылыстар (крампи) сезімдері пациентті толқын тәрізді қамти бастайды. Психовегетативтік дисфункция көріністері күшейген сайын бұл буын-бұлшықет жайсыздығы проксимальды бағытта таралып, дененің жаңа бөліктерін қамтиды және төзгісіз бола бастайды. Ол көбіне бел мен санның артқы аймағындағы бұлшықеттерде, жамбас-сан, тізе, иық, шынтақ буындарында, омыртқа бағанында, ұзын түтікше сүйектерде орналасады. Бұл сезімдер орналасуы жағынан да, сезілу қарқындылығы жағынан да симметриялы әрі біркелкі болады.
Бұл кезеңде үрей мен мазасыздық күшейіп, айқын дисфориямен, үмітсіздікпен, болашағы жоқтай сезінумен және есірткіге тойтарылмайтын (компульсивтік) құмарлықпен қатар көңіл күй төмендейді. Пациенттер мазасыз, жабысқақ болып, өзіне орын таба алмайды, белсенді әрекетке түсініксіз ұмтылыс байқалады. Пациенттердің өздері бұл жағдайды (есірткіге тәуелді адамдардың ерекше сленгінде) «движняк» деп сипаттап, жатуға тырысудың сәтсіз болатынын айтады.
Төсекте жатқан пациенттерде ретсіз қимылдар сақталады: олар төсекте аласұрып, көрпені басына тартып, қайта лақтырады, жұдырықпен қабырғаны қатты ұрады және т.б.
3 – 4 тәулікте өте азапты диспепсиялық бұзылыстар пайда болады. Іштің, көбіне ішектің ауыруы, тенезмдермен, кейде қан араласумен қатар жүретін тәулігіне 10 – 15 ретке дейін жиі сұйық нәжіс, жиі құсу байқалады. Абстиненттік синдромның шыңында субфебрильді температура, орташа гипертензия, тахикардия байқалады. Абстиненцияның бүкіл жедел кезеңінде ұйқының толық агрипнияға дейінгі айқын бұзылыстары болады; тіпті қысқа мызғу кезеңдерінде де пациенттердің аяқ-қол, дене және бас қимылдары сақталып, ретсіз сипатта жалғасады.
Есірткіден бас тарту азабындағы психопатологиялық бұзылыстар
Психопатологиялық белгілер өзіндік аффективтік бұзылыстармен көрінеді және қолданылған есірткі түріне, алдыңғы мөлшеріне, қолдану жиілігіне, яғни интоксикацияның ұзақтығы мен қарқындылығына ғана емес, тұлғаның преморбидтік құрылымына, психопатиялық қасиеттеріне және органикалық бұзылыстарға да байланысты. Бұл ретте аффективтік бұзылыстар мінез-құлықтық және тұлғалық бұзылыстармен тығыз ұштасады.
Көңіл күй көбіне дисфориялық – тұнжыраңқы, ашушаңдықпен, қаһарланумен, үреймен және белгілі дөрекілікпен сипатталады. Абстиненцияның шыңында пациенттерде аутоагрессиялық әрекеттер жиі байқалады: олар білектерін өздері кеседі. Алайда бұл әрекеттер көбіне адамдар тобының алдында жасалатындықтан, демонстративтік сипатта екенін атап өткіміз келеді. Бұл кесулер беткей әрі терең емес, негізінен тұлға құрылымында айқын истероидтық ерекшелігі бар адамдар жасайды. Абстиненция кезінде науқастар жиі агрессиялы және жанжалшыл болуы мүмкін, олардың агрессиясы медицина қызметкерлеріне ғана емес, бір палатадағы пациенттерге де бағытталады.
Есірткіден бас тарту азабының даму шыңы
Есірткіден бас тарту азабы шамамен 3 – 5 тәулікте шарықтау шегіне жетеді. Осы кезеңде синдромның барлық белгілер кешені өзінің ең жоғары «шыңына» жетеді. Абстиненцияның ең ауыр сәтінде науқастар жағдайын кез келген жолмен жеңілдетуге тырысып, көктамырға инъекцияларды, көбіне транквилизаторларды (эйфория тудыратын әсеріне байланысты) мақсатты түрде сұрайды. Көптеген пациент опиоид қолдануға айқын құмарлығын іс жүзінде жасырмайды және шприцтер мен инъекциялық түрдегі кез келген дәріні ұрлап, көктамырына енгізуге үнемі тырысады. Пациенттер бұл әрекеттерін «көктамырларын қытықтау» ниетімен түсіндіреді.
Абстиненттік синдромның ұзақтығы әр науқаста әртүрлі және есірткі қолдану ұзақтығына, опиат мөлшеріне және бірқатар қосымша факторға, соның ішінде есірткіден бас тартуға немесе қолдануды жалғастыруға деген ұстанымға байланысты. Орташа алғанда абстиненция 2 аптаға созылады, бірақ ұзағырақ та болуы мүмкін. Белгілер кері ретпен жойылады: алдымен диспепсиялық көріністер, кейін ауырсыну тоқтайды. Ұйқының бұзылуы, төмен көңіл күй, есірткіге құмарлық ұзағырақ сақталады.
Суррогат есірткілерді қолданғандағы бас тарту азабы
Апиын суррогаттарын қолданғанда «ломканың» бірқатар ерекшелігі бар. Біріншіден, оның көріністері өте жылдам күшейіп, есірткінің соңғы инъекциясынан кейінгі екінші тәуліктің соңында-ақ ең жоғары қарқындылыққа жетеді. Диспепсиялық бұзылыстар мен ауырсыну синдромы қалтыраумен, мұрыннан су ағумен, тершеңдікпен бір мезгілде пайда болады. Ішек пен асқазанда ауырсыну, тенезмдермен қатар жүретін тәулігіне 10 – 12 ретке дейін жиі сұйық нәжіс байқалады. Клиникалық көріністе тізе және шынтақ буындарындағы күшті ауырсынумен көрінетін алгиялық синдром басым болады және ол түрлі психопатологиялық бұзылыстармен қатар жүреді. Дисфориялық аффект аздаған қанағаттанбаудан зұлымдыққа, агрессияға, жанжалшылдыққа және т.б. дейін әртүрлі дәрежеде көрінеді. Пациенттер режимді әдейі бұзады немесе бөлімше режиміне наразылығын ауызша білдіреді, емнен кез келген жолмен жалтаруға не емдеуді тоқтату үшін формалды себеп табуға тырысады. Бұл санаттағы пациенттерде опиоидтарға құмарлық соншалықты күшті әрі компульсивтік сипатта болғандықтан, олардың көбі күшті әсер ететін препараттарды тағайындатуға саналы және мақсатты түрде ұмтылады (есірткіге тәуелділер сленгінде «забарбитуриться»).
Абстиненция кезіндегі соматоневрологиялық мәртебеде көптеген зерттеуші атап өткен бірқатар ерекшелік байқалады: қалыпты немесе төмен артериялық қысым кезіндегі айқын тахикардия; науқастар белінің ауыратынына жиі шағымданады; Пастернацкий симптомы оң болуы мүмкін, несеп талдауында орташа протеинурия мен лейкоцитоз жиі байқалады.
Неврологиялық тексеруде науқастарда терең және құрсақ рефлекстерінің жандануы байқалады. Ахилл рефлекстері, әдетте, табан клонусы анықталғанға дейін жоғарылайды. Сонымен бірге пиломоторлық реакциялардың күшеюі және аяқ-қолдың дистальды бөліктеріндегі постуральды тремор байқалады.
Есірткіден бас тарту азабынан шығу кезіндегі пациенттің күйі
Абстиненция белгілерінің кері дамуы біртіндеп жүреді. Белгілер амплитудасы біртіндеп азаятын өзіндік синусоида тәрізді басылады. Түрлі психоэмоциялық күйзелістер тіпті болмашы себеппен белгілердің қайта оралуын қоздыруы мүмкін. Сонымен бірге психоэмоциялық күйзелістер кешке қарай күшейеді, бұл көбіне түнгі өмір салтымен және мінез-құлықтың қалыптасқан үлгісімен байланысты болуы ықтимал. Атмосфералық қысым ауытқығанда, температура жоғары болғанда да күшейеді, өйткені опиоид қолданатын пациенттер ыстық пен қапырықты, сондай-ақ толған ай фазасын өте нашар көтереді.
Есірткі қолдануды өздігінен тоқтатқан жағдайда қалдық белгілер 1,5 – 2 айға дейін сақталады, ең соңында ұйқы қалпына келеді. Қалдық белгілерге мыналар жатады:
- есірткіге мезгіл-мезгіл пайда болатын компульсивтік құмарлық;
- көңіл күйдің түсуі, қанағаттанбау күйі;
- тәбеттің артуы;
- ұйқы ырғағының тұрақсыздығы, қысқа ұйқы, кейде ұйқысыз түндер;
- бірлі-жарым түшкіру;
- мезгіл-мезгіл қалтырау немесе тершеңдік;
- тамақтанудың басында жақаралық буындардың ауыруы;
- психикалық және физикалық жүктемені көтере алмау.
Әртүрлі авторлар бұл жағдайды «тұрақсыз тепе-теңдік күйі» (Пятницкая И. Н., 1994), «абстиненттік синдромның кейінге қалған көріністері» (Рохлина М. Л., Благов Л. Н., Новак В. В., 1993; Благов Л. Н., 1994), «постабстиненттік күй» (Винникова М. А., 1999; Иванец Н. Н., Винникова М. А., 2000) деп бағалайды. Бұл зерттеушілер осы кезеңде көбіне есірткіге патологиялық құмарлықтың клиникалық көрінісі болатын психопатологиялық бұзылыстар алдыңғы орынға шығатынын атап өткен. Төмен көңіл күй, дисфория, психикалық жайсыздық сезімі, астения, ұйқының бұзылуы байқалады. Есірткіге құмарлықтың өзектенуі науқастардың мінез-құлқынан көрінеді. Олар дисфориялы, ашулы болып, кез келген сылтаумен шығаруды талап етеді, бөлімшенің жұмысын бұзады (стационарда болса). Болмашы себептен көңіл күйі одан әрі түсіп, суицидтік үрдістер туындайды, бұл дер кезінде тиісті емдік шаралар жүргізуді талап етеді.
Қорытынды ретінде көріністерінің алуан түрлілігі мен бай клиникалық сипатына қарамастан, ААС алкогольдік абстиненттік синдромнан айырмашылығы, әдетте, өлімге әкелмейтінін және кейін бұл белгілер емсіз де азаюы мүмкін екенін ерекше атап өткіміз келеді. Алайда пациенттер үшін бұл күйдің аса азапты екенін ескеріп, білікті медициналық көмек алу үшін оларды стационарға жатқызуды табанды түрде ұсынамыз.
Жағымсыз салдарға әкелуі мүмкін өздігінен емделу әрекеттерін болдырмау үшін мұнда дәрілік препараттардың атауларын әдейі келтірмейміз.






