Астанада ішімдіктен кейінгі жайсыздықты емдеу

«Ішімдіктен кейінгі жайсыздық» немесе абстиненттік синдром дегеніміз не?

Халық арасында ішімдіктен кейінгі жайсыздық деп екі жағдайды біріктіріп атайды: абстиненцияны (бас тарту синдромын) және интоксикацияны. Дегенмен бұл сырттай ұқсас көрінетін, бірақ бастапқы себептері мүлде бөлек және тиісінше әртүрлі емделетін екі түрлі жағдай. Абстиненттік синдром немесе алкогольден бас тарту синдромы алкогольді ұзақ қолданудан туындайды және алкоголизмнің бар екенінің айқын белгісі болып табылады.

«Таңертең адамның ішімдік туралы ойдың өзінен жүрегі айныса – бұл интоксикация, ал «бас жазғысы» келсе – бұл абстиненция!»

Әдетте, алкогольден бас тарту синдромының пайда болуы айқын «үлкен» наркоманиялық синдром қалыптасуының бір көрсеткіші болып табылады.

Вегетативтік, соматикалық, неврологиялық және психикалық бұзылыстармен қатар жүретін ішімдіктен кейінгі жайсыздықтың ауырлығы, ең алдымен, тәуелді адамның ағзасының жағдайына және алкогольді ішімдіктерді шамадан тыс қолдану ұзақтығына байланысты.

Посткеңестік кеңістікте «бас жазу синдромы» термині жиі қолданылады.

Ішімдіктен кейінгі жайсыздық (абстиненция) қалай көрінеді?

Ғылыми әдебиетте алкоголизм дамуының екінші сатысында бас тарту синдромын белгілерінің ауырлығына қарай үш дәрежеге бөлу кездеседі.

• Ауырлықтың бірінші дәрежесінде вегетативтік және неврологиялық бұзылыстарға қарамастан, пациент алкоголь ішу немесе «бас жазу» қалауын әлі де тежей алады. Басқа жағдайларда науқас физикалық күйін жақсарту үшін аз мөлшерде алкоголь іше алады, бұл ішуді жалғастыруға тойтарылмайтын құмарлықты тудырмайды әрі қандай да бір белсенділікке қабілетін қайтарады.
• Ауырлықтың екінші дәрежесінде интоксикация белгілері әлдеқайда айқын болып, тахикардиямен, тремормен, артериялық қысымның жоғарылауымен және т.б. қатар жүреді. Бұл кезде пациент алкоголь ішуді жалғастыруға тойтарылмайтын құмарлықты сезінеді.
• Үшінші дәрежеде аталған белгілердің бәріне көңіл күйдің күрт түсуі, үрей мен мұң сезімі, ашулы тітіркену кезеңдері түріндегі айқын психикалық бұзылыстар қосылады. Бұл белгілер жиі оянумен және қорқынышты түстермен қатар жүретін тұрақты ұйқы бұзылыстарымен бірге байқалады.

Наркологиялық клиникада ішімдіктен кейінгі жайсыздықты емдеу

Ішімдіктен кейінгі жайсыздық белгілерінің айқын болуы тиісті стационарға жатқызудың тікелей көрсетілімі болып табылады.

Менталдық денсаулық клиникасында ішімдіктен кейінгі жайсыздықты емдеу жайлы стационар жағдайында немесе үйде жүргізіледі.

Ішімдіктен кейінгі жайсыздықта наркологтар не ұсынады

Алкогольден бас тарту кезінде пациентке ағзаға күш түсіретін әрекеттерге: моншаға, бу бөлмесіне, ыстық суы бар ваннаға түсуге, айығу үшін суықта жүруге қатаң тыйым салынады, өйткені ағза токсиндерден әлсіреген және кез келген күшті әсер инфарктке, инсультке, панкреатиттің асқынуына әкелуі мүмкін.

Пациентке таза ауаның тұрақты келуін қамтамасыз етіп, төсекте жату режимі және белсенді терлеуге ықпал ететін мол жылы сусын ішу ұсынылады. Бұл кезеңде газдалған сусындар, кофе және қою шай ішпеген жөн.

Науқастың тамақтануына ерекше назар аударып, жеңіл сіңетін сұйық сорпаларға, мүмкіндігінше тауық сорпасына басымдық беру керек. Майлы, тұзды, ащы, тұздалған тағамдарды да қолдану ұсынылмайды.

Бұл көмек жеткіліксіз болған жағдайда зиян келтірмей, емдік әсер беретін кейбір көпшілікке қолжетімді медициналық препараттарды қолдануға болады.

1. Түрлі сорбенттер өзін жақсы көрсетті: полифепан, полисорб, энтеросорб, поливидон, энтеросгель – жалпы интоксикацияны азайтатын негізгі әрі әсерлі заттар. Кеңінен қолданылатын белсендірілген көмір, өкінішке қарай, онша тиімді емес.
2. Регидрон – су-тұз теңгерімінің қалпына келуіне ықпал етеді, сусызданудан сақтануға көмектеседі, сергітіп, бас ауыруын азайтады.
3. Глицин – 1.5-2 сағат аралықпен тіл астына бір таблеткадан. Бұл препарат жүйке-психикалық күйді тұрақтандыруға ықпал етеді. Қарсы көрсетілімдер іс жүзінде жоқ.
4. Янтарь қышқылы негізіндегі препараттар (цитофлавин) – жеткілікті күшті антиоксиданттар.

Жүргізілген шаралар нәтиже бермесе және тахикардия, артериялық қысымның жоғарылауы, қимылдық мазасыздық, үрей, агрессия мен түнгі ұйқының бұзылуы пайда болса, шұғыл түрде медицина қызметкерлерінің көмегіне жүгіну қажет.