Астанадағы неврология

Неврология – жүйке жүйесінің (бас миы, жұлын және жүйкелер) ауруларын зерттейтін және емдейтін медицина саласы. Жүйке жүйесі бүкіл ағзаның қызметін реттеп, үйлестіретін күрделі жүйе болып табылады.

Өз кезегінде неврология ангионеврология, отоневрология, вегетология, вертебрология, эпилептология және басқа да көптеген бағыттарға бөлінеді.

Неврология саласында жұмыс істейтін дәрігер невролог немесе невропатолог деп аталады.

Неврология қандай аурулар мен жағдайларды емдейді?

Невролог емдей алатын ең жиі кездесетін неврологиялық бұзылыстарға мыналар жатады:

• Бас ауыруы, соның ішінде бас сақинасы;
• Ми қан айналымының бұзылыстары (инсульттер);
• Нейродегенеративтік бұзылыстар, деменциялар, соның ішінде Альцгеймер және Паркинсон аурулары;
• Орталық жүйке жүйесінің демиелинизациялаушы аурулары, мысалы, шашыраңқы склероз;
• Құрысу бұзылыстары, соның ішінде эпилепсия;
• Бас миы мен шеткері жүйке жүйесінің инфекциялары;
• Бас-ми жарақаттарының салдары;
• Ұйқы бұзылыстары;
• Сөйлеу бұзылыстары.

Неврологқа қашан жүгіну керек

Жүйке жүйесі ағзаның көптеген түрлі қызметін басқаратындықтан, неврологиялық аурулардың белгілері әрқилы болады. Неврологиялық ауруларды ауырсынудың барлық түрлері, сезімталдықтың бұзылуы, сезім мүшелерінің (көру, дәм сезу, иіс сезу және есту) бұзылыстары, ұйқының бұзылуы және психикалық функциялардың (зейін, жад және т.б.) бұзылуы көрсетуі мүмкін. Өзіңізде мына белгілерді байқасаңыз, неврологқа кеңес алуға жүгінген жөн:

• Ұмытшақтық
• Естен тану
• Құрысулар
• Дәм немесе иіс сезудің бұзылуы
• Көрудің нашарлауы
• Ұю және шаншу сезімі
• Бас айналу, құлақтың шуылдауы
• Бұлшықет әлсіздігі, құрысу, түйілу және тартылу
• Дененің кез келген бөлігіндегі ашыту немесе ток соққандай ауырсыну
• Мойынның немесе арқаның ауыруы, бас ауыруы
• Жүргенде тепе-теңдіктің бұзылуы
• Тремор
• Қимылдың баяулауы

Неврологтар ауруларды қалай анықтайды?

Невролог мұқият сұрастырып, неврологиялық тексеру жүргізеді, мысалы, қозғалыс үйлесімін, тепе-теңдікті, рефлекстерді, бұлшықет күшін, психикалық күйді және т.б. бағалайтын сынақтар жасайды. Бұдан бөлек, невролог қан, несеп немесе басқа талдаулар тағайындауы мүмкін. Неврологияда жиі қолданылатын зерттеу әдістері:

• Электроэнцефалография (ЭЭГ);
• Эхоэнцефалография (Эхо-ЭГ);
• Электромиография (ЭМГ);
• Компьютерлік томография (КТ);
• Магниттік-резонанстық томография (МРТ);
• Люмбальды пункция (белден тесу).

Неврологияда қандай емдеу әдістері қолданылады

Неврологияда дәстүрлі түрде дәрі-дәрмекпен емдеу қолданылады. Сонымен бірге дәрісіз емдеу әдістері де, мысалы, бас миын транскраниалдық ынталандыру, кезбе жүйкені ынталандыру қолданылуы мүмкін.

Неврологиядағы маңызды бағыт – пациенттерді оңалту. Неврологиялық оңалту – жүйке жүйесінің ауруынан немесе зақымдануынан бұзылған функциялар мен мінез-құлықты қалпына келтіру үдерісі. Ол инсульттен, жұлын жарақаттарынан кейінгі жағдайларда, жүйке жүйесінің Альцгеймер ауруы, Паркинсон ауруы сияқты дегенеративтік ауруларында, эпилепсияда және басқа да аурулар мен жағдайларда қажет болуы мүмкін.

Неврология және оңалту

Неврологиялық оңалтудың мақсаты – пациенттерге ауруға дейінгі мүмкіндігінше жоғары қызмет ету деңгейіне оралуға көмектесу және өмір сапасын жақсарту.

Оңалту жоспарын жасағанда дәрігер зақымданған жер, бұзылыстардың сипаты, жас, жалпы денсаулық жағдайы, пациенттің тілектері мен мақсаттары сияқты көптеген факторды ескереді. Оңалту стационарда да, амбулаториялық орталықтарда да жүргізілуі мүмкін. Ол қысқа да, ұзақ та болуы мүмкін.

Неврологиялық оңалтудың маңызды бөлігі – неврологтар, физиотерапевттер, психологтар, әлеуметтік қызметкерлер және басқа да мамандардың бірлескен жұмысын қамтитын мультидисциплинарлық тәсіл. Бұл пациентке функцияларын қалпына келтіруге және өмір сапасын арттыруға бағытталған кешенді әрі тиімді ем алуға мүмкіндік береді.

Неврологиялық оңалтуда әртүрлі тәсілдер қолданылуы мүмкін: физиотерапия және емдік дене шынықтыру, қозғалыс пен үйлесімді жақсартуға арналған жаттығулар, массаж; эмоциялық күйді жақсарту, күйзелісті басу, жад пен зейінді жаттықтыру үшін психотерапевтпен және психологпен жұмыс істеу; қозғалыс және когнитивтік функцияларды жақсарту мақсатында сурет салу және басқа шығармашылық әрекеттер сияқты түрлі әдістерді қолдану.

Оңалту нәтижелері ауруға және пациенттің жеке ерекшеліктеріне қарай айтарлықтай өзгеше болуы мүмкін, сондықтан тәсілдер мен әдістер әр пациентке жеке таңдалуы тиіс.

Оңалтудың табысты болуы тәсілдер мен әдістерді таңдауға ғана емес, пациент пен оның айналасындағы адамдардың ынтасына да байланысты екенін есте ұстаған жөн. Пациент өз жағдайын жақсартуға ұмтылып, өзімен жұмыс істеуге дайын болуы және жақындары мен достарының қолдауына ие болуы маңызды.

Неврологиялық оңалту қиын әрі ұзақ болуы мүмкін, алайда дұрыс тәсіл және пациент пен оның мамандар тобының табандылығы функциялар мен өмір сапасының едәуір жақсаруына әкелуі мүмкін.

Неврология және басқа аурулар

Неврологтарға көмек алу үшін көбіне олардың бейініне жатпайтын, паникалық шабуылдардан, депрессиядан, қорқыныштардан, жабысқақ ойлар мен әрекеттерден, невроздардан және психосоматикалық аурулардан зардап шегетін пациенттер жүгінеді. Әдетте, мұндай бұзылыстары бар адамдар бұл патологиялар психиатрдың немесе психотерапевттің құзыретіне кіретінін білмейді. Өкінішке қарай, пациенттер оларға көмекке жүгінуден қорқып, түйсікпен невропатологтардан көмек іздейді. Сондықтан неврологтар мен психиатрлар менталдық денсаулық саласындағы мамандардың мультидисциплинарлық тобы аясында бірлесе жұмыс істеуі керек!