Нашақорлықтан кодтау — белгілі бір есірткі заттарға тәуелді адамға тәуелділіктен арылу идеясын иландыру мақсатында оның ағзасының күйіне дәрілік немесе психотерапиялық әсер ету.
Психотерапиялық кодтау нұсқасы туралы айтсақ, психотерапевтердің көпшілігі бұл тәсілдің ғылыми негізділігі төмен болғандықтан, қандай да бір «кодтау» идеясына үлкен күмәнмен қарайтынын мойындау керек.
Сонымен бірге тәуелділікті емдеудегі осы тәсілдің «есірткі қолдануға құмарлықты бұғаттау» есебінен клиникалық тиімділігі жоғары екені де жиі айтылады. Бұғаттау үдерісінде адам есірткі қолданғанда эйфорияға немесе «ләззатқа» жете алмайтын күйге түседі. Осылайша мамандардың ойынша, қолданудан әсер болмағандықтан, пациенттердің есірткі қолдануды жалғастыруға қызығушылығы жоғалады.
Нашақорлықтан кодтауға арналған препараттар
Бүгінгі таңда ең тиімді препараттар ретінде опиоидты рецепторлардың блокаторлары танылғанын атап өткіміз келеді. Блокаторларды тек опиоидтардың тоқтату синдромы толық басылғаннан кейін тағайындауға болады, өйткені жедел кезеңде бұл топтағы препараттарды қабылдауға қарсы көрсетілім бар.
Қазіргі опиоидты рецептор блокаторлары шығарылу түрі бойынша ерекшеленеді. Ең жиі кездесетін «Антаксон» немесе «Налтрексон» атты препараттар күнделікті қабылдауға арналған 50 мг дозадағы капсулалар түрінде шығарылады.
Осы әдіспен емдеуді бастаудың міндетті шарты — пациенттің өзінің есірткі қолдануды тоқтатуға уәжінің жоғары болуы және препаратты күнделікті қабылдауға келісуі. Әйтпесе, пациент емді ұстанбаса, емдеу тиімділігі нөлге жақындайды.
Налтрексонды күнделікті қабылдау аясында препараттың жүрек айну, бас ауыруы немесе көңіл күйдің төмендеуі, тіпті көңіл күйдің тұрақты төмендеуімен жүретін депрессияға дейінгі ықтимал жанама әсерлері жиі байқалады.
Бұл белгілер көбіне есірткіден бас тартудың ерте постабстиненттік кезеңіне байланысты болуы мүмкін екенін түсіну маңызды. Дәл осы кезең есірткі қолдануға айқын құмарлықтан туындайтын осындай белгілермен қатар жүреді.
«Вивитрол» препаратымен нашақорлықтан кодтау
Фармацевтикалық нарықта налтрексонның ұзақ әсер ететін түрлері де, атап айтқанда АҚШ-та өндірілетін «Вивитрол» атты түпнұсқа препарат бар. Препарат инъекция түрінде шығарылады. Бұл налтрексон метаболизмінде бауыр арқылы «алғашқы өту» әсерін болдырмауға және оның биожетімділігін жақсартуға мүмкіндік береді. Налтрексон микросфераларда орналасады, бұл оның бір ай бойы баяу әрі тұрақты босап шығуына мүмкіндік береді. Қандағы қажетті концентрацияны осылай бірқалыпты ұстау ауыз арқылы қабылдауда болатын налтрексонның ең жоғары концентрацияларынан туындайтын жанама әсерлер жиілігін төмендетуге мүмкіндік береді. Вивитролдың тағы бір маңызды артықшылығы — қолдану ыңғайлылығы (Вивитрол инъекциялары айына 1 рет бұлшықетке салынады). Бұл налтрексонды күнделікті қабылдау қажеттілігімен салыстырғанда оны қолданудың тартымдылығын едәуір арттырады.
Біздің ойымызша, жоғарыда сипатталған препараттың жалғыз әрі елеулі кемшілігі — оның шамадан тыс жоғары құны.
Астанада нашақорлықтан кодтау қанша тұрады?
Капсула түріндегі «Налтрексон» препаратының шамамен құны 15 000 мың теңгені құрайды. Препарат күн сайын қабылданатындықтан, бір айға шамамен 3 қаптама қажет. Толық емдеу курсының ұзақтығы кемінде 6 ай. Осылайша таблетка түрімен 6 айлық емдеу курсы шамамен 270 000 тг тұрады.
Вивитрол препаратының құны орта есеппен 180 000 теңге. Препарат бұлшықетке енгізіліп, бір ай бойы тиімді әсер етеді. Емдеу курсының ұзақтығы кемінде 6 ай. Қазіргі уақытта бұл препаратты іздеу мен сатып алуға байланысты белгілі бір қиындықтар бар. Олар бірқатар мәселелерге, соның ішінде логистикаға байланысты.
Есірткіден кодтау үшін нені қолдану тиімді?
Жоғарыда айтылғандарға сүйене отырып, тиімділігі төмен болғандықтан есірткіден кодтау есірткіге тәуелділікті емдеудің дербес нұсқасы емес екенін түсіну керек. Керісінше, бұл әдісті психотерапиямен, әлеуметтік оңалтумен және т.б. үйлестіру тәуелділік мәселесінің анағұрлым жақсы әрі тиімді шешімі болады.
Астанадағы Менталдық денсаулық клиникасында нашақорлықтан кодтау тек нарколог кеңесінен кейін жүргізіледі! Алкоголизмнен кодтау әдісін таңдау мәселесі бойынша наркологтың тегін кеңесін мына нөмір арқылы ала аласыз: 8 (708) 425-25-57
WhatsApp
Telegram