«Дистимия» дегеніміз не
Дистимия – кемінде екі жылға созылған жағдайда ғана анықталатын созылмалы көңіл күй бұзылысы.
Аурулардың халықаралық жіктемесінің енгізілген 11-қайта қаралуына сәйкес, бұрын қолданылған «дистимия» термині дистимиялық бұзылыс атауымен ауыстырылған.
Әдетте, бұл бұзылыс көбіне жас кезде көрінеді, егде адамдарда дистимия өте сирек кездеседі. Дистимия ерлерге қарағанда әйелдерде жиі туындайды.
Бұзылыс ерте көрінетіндіктен, пациенттер (жас болғандықтан) бұл белгілерді мінезінің ерекшеліктері деп қате санап, медициналық көмекке жүгінбейді. Бұл ретте олардың әлеуметтік өмірінің сапасы едәуір төмендейді.
Көңіл күй бұзылыстары басқа психикалық бұзылыстармен бірге дамуы да мүмкін, олардың айқын белгілері дистимиялық бұзылысты жасырады.
Дистимия қалай көрінеді
Дистимиялық бұзылыстың клиникалық көрінісі мына бұзылыстарды қамтиды:
- эмоциялық фонның төмендеуі;
- өз тұлғасын төмен бағалау;
- өмірден ләззат алу қабілетінің жеткіліксіздігі (ангедония құбылыстары).
Дистимия неғұрлым ерте көрінсе, аурудың қайталану ықтималдығы да, қатар жүретін бұзылыстардың даму ықтималдығы да соғұрлым жоғары болады.
Медициналық көмек пен ем ұзақ уақыт болмаса, дистимиялық бұзылыс депрессияға айналуы мүмкін. Мұндай жағдайда пациентте қосарланған депрессия бар деп айтылады.
Дистимия: жіктелуі
Дистимиялық бұзылыс ағымының мына нұсқалары бар:
- Бір үлкен депрессиялық эпизоды бар дистимиялық бұзылыс (қосарланған депрессия);
- Қайталанатын үлкен депрессиялық эпизодтары бар дистимиялық бұзылыс (қосарланған депрессия);
- Үлкен депрессиялық эпизодсыз дистимиялық бұзылыс («таза» дистимия).
Осындай бұзылыстардан зардап шегетін пациенттердің көпшілігінде қандай да бір созылмалы ауру немесе басқа психологиялық бұзылыс та болады (паникалық шабуылдар, жалпыланған үрейлі бұзылыс, конверсиялық бұзылыстар, есірткіге немесе алкогольге тәуелділік және т.б.).
Дистимияның негізгі түрлері:
- Соматизацияланған дистимия түрі (катестетикалық дистимия) – оған соматикалық жағдайға шағымдар (өзін нашар сезіну, жүректің қатты соғуы, іш қату, ентігу, түнгі ұйқының бұзылуы) барынша тән. Дистимияның бұл нұсқасында көңіл күй бұзылыстары денелік сипат алып, пациенттер сезімдерін «кеудедегі мұз кесегі», «жүрек тұсындағы қызған пеш сезімі» деп өте бейнелі сипаттайды. Кейін көңіл күй бұзылыстары екінші орынға шығып, науқастың қуатының төмендеуімен бірге айқын астенияға, әлсіздік пен жайсыздыққа шағымдары өзекті болады.
- Тұрақты төмен көңіл күй, болашаққа пессимистік көзқарас және «созылмалы жолы болмаушы» синдромы басым болатын мінездік дистимиялық бұзылыс.
Дистимияны емдеу
Дистимияны, әдетте, психиатр немесе психотерапевт амбулаториялық түрде, психофармакотерапияны мұқият таңдағаннан кейін емдейді. Ол міндетті түрде аффективтік бұзылыстарды емдеуде өзінің жоғары тиімділігін дәлелдеген когнитивтік психотерапиямен қатар жүргізілуі тиіс.
Психиатрдың 100% анонимді кеңесіне жазыла аласыз.
Жазылу нөмірі: 8 (708) 425-25-57.
Жоғары санатты психиатр кеңесінің құны (ұзақтығы 60 минутқа дейін) – 15 000 тг.
WhatsApp
Telegram