Дәрілік алкоголизм деген не?
«Дәрілік алкоголизм» — дәрілік өсімдіктердің әртүрлі спиртті тұндырмаларын қабылдауға тәуелділік. Дәрілік алкоголизм ауыр наркологиялық бұзылыстарға жатады. Біздің өңірде құрамында мынадай дәрілік өсімдіктер бар тұндырмалар едәуір танымал:
- долана;
- сәлдегүл;
- сасықшөп;
- шүйгіншөп;
- қырмызыгүл;
- женьшень;
- жолжелкен;
- эвкалипт.
Дәрілік алкоголизм неліктен дамиды?
Дәрілік препараттарды қабылдау аясындағы дәрілік алкоголизм көбіне бұрыннан бар алкоголь мәселелері аясында туындайды. Кей жағдайда алкоголизм «оқшау» қалыптасып, спиртті ішімдіктерді қолданумен байланысты болмайды. Тәуелділіктің бұл түрінің дамуына түрткі болатын негізгі фактор — оның барлық жерде қолжетімділігі, әсіресе дүкендер мен супермаркеттерде кешкі, түнгі және таңғы уақытта алкоголь сатуға тыйым салынған кезде. Сонымен қатар пациенттер бұл сусынды тек «пайдалы» деп санап, оның ағзаға зиян келтіруі мүмкін екенін ойламайды да.
Көптеген фармацевтер спиртті тұндырмалардың белгілі бір түрлерін қайта-қайта сатып алатын «тұрақты» клиенттерін бұрыннан таниды.
Тәуелді адамдарды қызықтыратын тағы бір фактор — арзандығы, яғни халықтың маргинал топтары үшін сатып алуға қолжетімділігі. Бұл топтарда спирт мөлшері 70% болатын тұндырмаларда дәрілік шөптердің тұнбалары бар болғандықтан, олар денсаулыққа өте пайдалы деген пікір таралған. Бұл — мүлде қате түсінік, өйткені емдік мақсатта мөлшері тамшымен өлшенетін осы заттардың аз ғана көлемі пайдаланылады. Олардың кейбірі мүлде ішуге арналмаған, себебі «сыртқа қолдануға» арналған.
Ең маңызды фактор — ең «сүйікті» сусын Корвалолдың негізі фенобарбиталдан жасалғаны. Фенобарбиталдың өзі тәуелділік туғызатын күшті психобелсенді зат!
Дәрілік алкоголизмді емдеу
Спиртті тұндырмалармен улану — өмірге қауіп төндіретін және стационарға жатқызуды талап ететін жағдай! Корвалолмен және кейбір басқа тұндырмалармен улану өте жиі өлімге әкеледі!
Рұқсат етілген дозадан артық қолданғанда тұндырмалар ми қыртысына және бүкіл ағзаға аса зиян келтіреді.
Тұндырмалар жасалғанда көбіне сапасы төмен спирт қолданылатынын да түсіну керек. Бұл ағзамыздың биологиялық сүзгісі — бауыр үшін зиянды. Соның салдарынан тіпті жас адамдарда да циррозға дейінгі алкогольдік бауыр зақымданулары пайда болады.
Дәрілік алкоголизмді емдеу де патологиялық құмарлықтың айқындығына және бұл санаттағы науқастарда соматикалық аурулардың көптігіне байланысты стационар жағдайында жүргізілуі керек.
Кейбір тұндырмалар кардиоуытты, яғни ішімдікке салынып ішуден онсыз да орасан жүктеме түсіп тұрған жүректің жұмысын бұзады.
Адамзат бұл өсімдіктерді ежелден пайдаланғанына қарамастан (әртүрлі дереккөздер бойынша Ежелгі Рим дәуірінен бері), мұндай емнің тиімділігі толық дәлелденбеген. Әдебиетте дәрілік құралдарды емдік мақсатта қолданудың негізін қалаушы ретінде әйгілі емші Гален аталады. Оның арқасында бұл препараттар тобы «галендік препараттар» деген атау алған. Алайда Галеннің өзі де осы топтағы препараттардың дозасын барынша азайту қажеттігін айтқан, өйткені ағзадағы тұндырмалар концентрациясының артуы пациенттің денсаулығына қайтымсыз салдар әкелуі мүмкін.
Бұл топтағы препараттарды қолдану әдетте қосымша сипатта болады және ешбір жағдайда негізгі ем ретінде пайдаланылмайды.
Сондай-ақ өсімдік текті болғанына қарамастан, басқа дәрілік препараттар сияқты олардың да қарсы көрсетілімдері көп екенін ескеру керек. Сондықтан оларды аса сақтықпен және тек дәрігердің ұсынымы бойынша қабылдау қажет, өйткені ағзаның күтпеген реакциясын туғызуы мүмкін.






