Сыра алкоголизмі: пайда болу себептері және емдеу әдістері
Ресми медицинада «сыра алкоголизмі» деген термин жоқ, алайда бұл сыра ішу тәуелділікке әкелмейді дегенді білдірмейді. Мәселе нарколог дәрігерлердің алкоголизмді ішілетін сусын түріне қарай (арақ, шарап, коньяк, сыра және т.б.) бөлмейтінінде. Бұған қоса, соңғы уақытта осы мәселе төңірегінде қалыптасқан жағдай сыра алкоголизмі деп аталатын құбылыс туралы айтуға мүмкіндік береді.
Сыраны шамадан тыс ішу – өзін-өзі алдаудың әмбебап түрі. Бір бөтелке сыра күштілігіне қарай 50-100 грамм араққа тең. Бес-алты бөтелке сыра ішсеңіз, бір бөтелке арақтағыдай этил спиртінің мөлшерін алуыңыз мүмкін. Бірақ психологиялық тұрғыдан өзіңізді қорғалған сезінесіз: күніне бір бөтелке арақ ішетін адам – анық маскүнем, ал екі-үш литр сыра ішетін адам – қалыпты адам, тіпті табысты әрі бақытты болып көрінеді. Дәл сондықтан көпшілік «сыра алкоголизмі – алкоголизм емес» деп есептейді.
Сыра алкоголизмі қалай қалыптасады
Біздің ойымызша, адамдарды сыра ішуге итермелейтін негізгі себеп – ең алдымен психобелсенді заттың осы түрінің қолжетімділігі. Қоғамымыз жастардың алкогольдік сусынның бұл түрін тұтынуына төзімді қарайды. Бұдан бөлек, өндірушілер «Сыраны бәрі ішеді» деген тұжырымды белсенді насихаттайтын агрессивті жарнама бар, ал жарнамаланып жатқаны алкогольсіз сыра екені онда өте көмескі көрсетіледі.
Сыраның қолжетімділігі мен оны ішудің оңайлығы өте маңызды. Дастарқан жаюдың қажеті жоқ, ішу үшін тым болмаса ресми себеп те керек емес; жалғыз да, ортада да, үйде де, көшеде де, отырып та, тіпті жүріп келе жатып та ішуге болады. Дәмі, тыныштандыратын құрамдастарының болуы және «градусының салмақсыздығы» салдарынан сыраға құмарлықпен күресу араққа құмарлықпен күресуден қиынырақ.
Сыра ішкенде ауыр алкогольдік уыттанудың даму ықтималдығы арақ ішкендегіден айтарлықтай төмен. Бұл ретте сыра ішетін адамдарда алкогольге тәуелділіктің даму қаупі шарап немесе күшті алкогольдік сусындар ішетіндерге қарағанда жоғары.
Сыра алкоголизмі қандай асқынуларға әкеледі
Сыраны шамадан тыс ішетін адамдарда тіпті ең ерте кезеңдердің өзінде денсаулыққа қатысты елеулі мәселелер пайда болады. Бұл сыра жасау кезінде сусынды көбіктендіру үшін қолданылатын кобальттың оның құрамында болуына байланысты болуы мүмкін.
Ең алдымен бұл жүректің жұмысына әсер етеді: сыра тұтыну барысында жүрекшелер қабырғаларының қалыңдауы, қуыстардың кеңеюі, сондай-ақ некроз ошақтарының ықтимал пайда болуы түріндегі ауыр өзгерістер жүреді. Осы өзгерістердің бәрі жоғарыда аталған өзгерістерден және көп мөлшердегі сұйықтықты айдау қажеттілігінен туындайтын, «сыра жүрегі» немесе «капрон шұлық синдромы» деп аталатын жүрек жағдайының негізіне айналды.
Бұдан бөлек, кобальт басқа ағзаларға да: өңешке, асқазанға және басқа ағзалар мен жүйелерге бүлдіргіш әсер етеді.
Сондай-ақ сыра адамның эндокриндік жүйесіне де едәуір зиянды әсер етеді. Бұл сусынды шамадан тыс ішетін ерлердің ағзасында тестостерон деңгейі төмендеп, сан, бүйір және кеуде тұсына май жинала бастайды. Дене бітімі әйелге тән пішінге енеді, ал эстрогеннің жоғары деңгейі сүт бездерінің өсуіне ықпал етеді. Либидоның төмендеуіне байланысты осы санаттағы ерлердің әйелдерге қызығушылығы біртіндеп жоғалады.
Әйелдердің сыраны шамадан тыс ішуі эндокриндік жүйенің және етеккір циклінің бұзылуына әкеледі, бұл жүктілік кезінде мәселелер туғызып, босану кезіндегі асқынулар қаупін арттырады.
Сыра асқазан-ішек жолы ағзаларына да теріс әсер етеді, ең алдымен ұйқыбез зардап шегеді. Уытты заттар, ашу өнімдері және көмірқышқыл газы асқазан мен басқа ас қорыту ағзаларының қабырғаларын үнемі тітіркендіріп, қышқылдығы жоғары гастритке, ойық жара ауруына, бауыр циррозына, сондай-ақ әртүрлі онкологиялық ауруларға әкелуі мүмкін.
Сыра алкоголизмін емдеу
Сыра алкоголизмін емдеу қағидаттары жалпы алғанда алкогольге тәуелділіктің басқа түрлерін емдеуден ерекшеленбейді. Емдеудің 4 кезеңін бөліп көрсетуге болады:
- Детоксикация
- Алкогольге құмарлықты төмендету
- Дәрі-дәрмекпен амбулаториялық емдеу (кодтауды қоса алғанда)
- Психологиялық емдеу
WhatsApp
Telegram