Жедел және транзиторлық психикалық бұзылыстарға дәстүрлі түрде қысқа мерзімді өтпелі психоздардың тұтас тобы жатады. Олар продромалық кезеңсіз кенеттен пайда болатын әртүрлі психоздық белгілердің (сандырақ, галлюцинациялар, көңіл-күй бұзылыстары және т.б.) жедел басталуымен сипатталады және орта есеппен бірнеше күннен бір айға дейін созылады. Пациентте психикалық бұзылыстар пайда болса, жағдай «өздігінен» өтеді деп ешбір жағдайда күтуге болмайды — дереу психиатрға жүгіну қажет. Алғаш рет пайда болған психикалық бұзылыста анонимді емделген дұрыс, өйткені ауру толық қайтымды болса, бұл кейін заңдық мәселелерден аулақ болуға көмектеседі!
«Жедел және транзиторлық психикалық бұзылыстар» диагнозы қандай жағдайларда қойылады
АХЖ-10 бойынша «Жедел және транзиторлық психикалық бұзылыстардың» диагностикалық өлшемшарттары мыналарды қамтиды:
- галлюцинациялар, сандырақ, байланыссыз немесе үзік сөйлеу жеке-жеке не кез келген үйлесімде дамитын жедел басталу (екі аптаға дейін);
- егер абдырау, жалған танулар немесе зейін бұзылыстары болса, олар органикалық себептен туындаған сананың тұмандану өлшемшарттарына сай келмейді;
- депрессиялық эпизодқа, маниялық эпизодқа немесе қайталанбалы депрессиялық бұзылысқа сәйкестік жоқ;
- аталған психоздық бұзылыс психобелсенді затты қолданумен байланысты емес;
- мидың ықтимал органикалық ауруы және орталық жүйке жүйесіне әсер ететін елеулі метаболизмдік бұзылыстар (босанудан басқа) жоққа шығарылған.
Психикалық бұзылыстардың жіктелуі
АХЖ-10 бойынша мынадай ішкі айдарлар бар:
F23.0 Шизофрения белгілерінсіз жедел полиморфты психоздық бұзылыс (сандырақтық өршу және циклоидты психоз кіреді).
F23.1 Шизофрения белгілері бар жедел полиморфты психоздық бұзылыс (шизофрениялық симптоматикасы бар сандырақтық өршу және циклоидты психоз кіреді).
F23.2 Жедел шизофренияға ұқсас психоздық бұзылыс (шизофрениялық реакция, жедел шизофрения, онейрофрения, қысқа мерзімді шизофрения тәрізді бұзылыс/психоз кіреді).
F23.3 Негізінен сандырақпен көрінетін басқа жедел психоздық бұзылыстар (психогендік параноидтық психоз, жедел параноид, параноидтық реакция кіреді).
F23.8 Басқа жедел және транзиторлық психоздық бұзылыстар (соның ішінде персекуторлық ипохондрия).
F23.9 Нақтыланбаған жедел және транзиторлық психоздық бұзылыс (соның ішінде реактивті психоз, оның ішінде қосымша нақтыланбаған қысқа мерзімді түрі).
Бұрыннан бар психологиялық мәселелер аясындағы жедел және транзиторлық психикалық бұзылыстар
Физикалық, психикалық немесе жыныстық зорлық-зомбылықтан, жақын адамынан айырылудан немесе басқа да елеулі психикалық күйзелістен туындаған стрессті жағдайды бастан өткеру аясында жедел транзиторлық психоздық бұзылыстың пайда болу мүмкіндігін ерекше ескеру қажет.
Бұл бұзылыс ерлерге қарағанда әйелдерде жиі тіркеледі. Бұл — жедел транзиторлық психикалық бұзылыстың мұндай гендерлік айырмашылықтар болмайтын шизофрениядан тұжырымдамалық айырмашылығы.
Сондай-ақ пациенттер психикалық денсаулық орталықтарының қабылдау бөлімдеріне алғаш рет жатқызылғанда мұндай диагноздың жиі қойылатынын атап өткіміз келеді.
Жедел және транзиторлық психикалық бұзылыстарды емдеу
Мұндай бұзылыстың терапиясы мұқият бақылау және емді түзету қажеттілігіне байланысты стационар жағдайында жүргізілуі тиіс.
Емдеу тактикасы дұрыс таңдалса, белгілердің жылдам азаюы байқалуы мүмкін. Алайда жағдайдың қайталану мүмкіндігіне байланысты стационардан шыққаннан кейін де психиатр-нарколог дәрігердің бақылауымен айтарлықтай ұзақ емделу қажеттілігін ескеру керек.
Менталдық денсаулық клиникасында психикалық бұзылыстарды амбулаториялық және стационарлық емдеу жүргізіледі!
Сіз психиатрдың 100% анонимді кеңесіне жазыла аласыз.
Жазылу нөмірі: 8 (708) 425-25-57.
Жоғары санатты психиатр кеңесінің құны (ұзақтығы 60 минутқа дейін) — 30 000 тг.
WhatsApp
Telegram