«Амфетамин» дегеніміз не
Амфетамин — тәуелділік тудыруы мүмкін жүйке жүйесінің стимуляторы. Бастапқыда медициналық препарат ретінде әзірленген және қазір де медицинада қатаң шектеумен қолданылады. Медицинада зейін тапшылығы мен гипербелсенділік синдромын, депрессияны, нарколепсияны (айқын клиникалық «шаршауды») емдеу үшін пайдаланылады.
Амфетаминді медициналық көрсетілімсіз неге қолданады
Соңғы уақытта жастар арасында амфетаминге тәуелділік барған сайын кеңінен таралуда. Бұл амфетаминнің нейромедиаторлардың (дофамин мен норадреналиннің) күрт босап шығуы арқылы адамның орталық жүйке жүйесін белсенді ынталандыратын өте күшті зат болуымен байланысты.
Осының салдарынан адамда мыналар байқалады:
- Қимыл-қозғалыс белсенділігінің артуы, бұл ретте адам ұйқы мен демалысты қажетсінбейді;
- Тым көп араласуға ұмтылу және қарым-қатынасқа бейімділіктің артуы, тіпті бұрын қарым-қатынаста қиындық көрген адамдарда да байқалады. Мұның бәрі қарқынды ым-ишарамен қатар жүреді;
- Өз күші мен мүмкіндіктерін жеткілікті дәрежеде дұрыс бағаламау;
- Шешім қабылдауда асығыстық, сондай-ақ сөздері мен іс-әрекеттерін ойластырмау;
- Либидоның немесе жыныстық қозғыштықтың күшеюі.
Соңғы әсер жастар арасында ең жиі қалаулы болып, амфетаминдерді қолдануға итермелейді.
Есірткінің әсері қысқа уақытқа созылады, содан кейін адамда амфетаминдерді қолдануды жалғастыруға айқын құштарлық пайда болады. Қолдануды тоқтатқан жағдайда пациенттің эмоциялық аясы айқын төмендеп, себепсіз ашу мен агрессия ұстамаларымен қатар жүреді.
Амфетаминдік нашақорлық
Амфетаминді жиі әрі жүйелі қолдану ағза мен жүйке жүйесінің айқын қажуына, жедел психоздық эпизодтардың пайда болуына, тәбеттің жоғалуынан дене салмағының күрт төмендеуіне әкеледі; бұл қатты әлсіздікпен және астениямен қатар жүреді.
Амфетаминді тұрақты қолдану аясында адам ағзасында иммунитеттің төмендеуі, ішкі ағзалардың, ең алдымен жүректің, бауырдың және бүйректің жұмысының бұзылуы байқалады. Сондықтан бұл топтағы есірткілерді қолдану жүрек-қантамыр жүйесінің аурулары, глаукома, гипертиреозы бар адамдар үшін ерекше қауіпті.
Амфетаминге тәуелділік тез дамып, аса күшті психикалық тәуелділіктің қалыптасуына әкеледі.
Қара нарықта амфетамин таблетка, капсула, ішке қабылдауға және көктамырға енгізуге арналған ерітіндіден бастап, шегуге арналған тұздар мен ұнтаққа дейін әртүрлі нысанда шығарылады. Препараттың сапасы синтез жағдайларына байланысты.
Айқын ауырсыну сезімі болмағандықтан, есірткі қолданатын көптеген адам амфетаминдерден бас тарту синдромы опиоидтық абстиненция синдромына қарағанда жеңілірек өтеді деп қате санайды. Қателік бас тарту синдромының клиникалық өту нысандарының әртүрлі болуында ғана. Амфетаминдерді қолданғанда пациенттер сылбыр, қимыл-қозғалысы аз болады. Бұл ретте пациенттердің осы санатында алдыңғы қатарға көңіл-күйдің күрт төмендеуімен және айқын суицидтік бейімділікпен сипатталатын эмоциялық саланың елеулі бұзылыстары шығады.
Амфетаминдерді созылмалы қолдану аясында жиі кездесетін әрі қауіпті асқыну — параноидтық психоздың қалыптасуы. Бұл кезде пациент өзін біреу аңдып жүр деп үнемі қорқып, жауым деп санайтын адамдарды бақылайды.
Клиникалық көріністерінің айқындығына байланысты амфетаминге тәуелділікті емдеу тек стационар жағдайында, психиатр-нарколог дәрігердің қатаң бақылауымен, айтарлықтай ұзақ уақыт бойы жүргізілуі тиіс.
WhatsApp
Telegram